ТАТАРСКАЯ ГАЗЕТА

КОНФЕРЕНЦИЯ


[Татарская газета] [Добавить запись]

Гафуров: Пушкинның Солтан патша турындагы татар халык әкияте

Пушкинның Солтан патша турындагы
татар халык әкияте.

Кырым татарларында яһүди динен тотучы крымчак дип аталган бер этник группа бар. Алар сугышка кадәр алты мең тирәсе булганнар, хәзерге көндә мең ярым тирәсе дип исәпләнелә. Телләре шул ук кырым татарлары теле, үзләре алар крымчак диалектында сөйләшәбез дип исәплиләр. 2002 елның 31 январенда “Семь дней” атналыгында К. Яковлевның “Что за чудо сказка!” һәм Давид Ребиның “Еврейские корни пушкинской сказки” дигән мәкаләләре басы-лып чыкты. Бу авторлар исбат итүе буенча, Солтан патша турында әкият – яһүд халык әкияте икән, Пушкин аны Кырымга килгән вакытында крымчак укымышлы картларыннан язып алган икән. Авторлар версиясе буенча, бу әкиятне яһүдләр Кырымга Хәзәр каганаты вакытында ук алып килгәннәр, һәм бу борынгы кульязмалар (джонкалар) бүгенге көнгә кадәр сакланганнар. Андый бер борынгы кульязманы Реби ниндидер И. Ю. Габай атлы крымчак татарыннан табып алган. Ә ул борынгы кульязмада нәкъ менә Пушкинның Солтан патшадагы кебек сюжетлы әкият язылган булып чыккан ...
Авторлар, бу очракта Реби, үз теорияләрен нигезләп, ниндидер кырым татары художнигы ясаган “А.С. Пушкин в Крыму” рәсемен дә дәлил итеп китерәләр. Реби тасвирлавы буенча, анда базар сурәтләнгән, базарда Пушкин, ә аның алдында ниндидер бер кырым карты – аксакал, тезләренә куеп, ниндидер бер китап укып утыра, ә шагыйрь, аннан күзен алмый, зур игътибар белән, тыңлап тора. Авторлар фаразы буенча, бу карт нәкъ менә шул Солтан патшаны укый да инде. Аннан соң, яһүд версиясе авторы болай ди: 60-нчы елларда, ул “Советский писатель» редакциясендә эшләгән вакытында, әдәбият белгечләре авызыннан шундый бер информация ишеткән булган. Алар әйтүенчә, Пушкин Кырымнан ниндидер кульязмалар китергән, аларны үз иҗатында файдаланган, ә әдипнең вафатыннан соң, аның архивын актарганда, Жуковский ул язмаларны табып алган. Олуг әдипне плагиатта гаепләмәсеннәр өчен, Жуковский ул язмаларны юк иткән. Мәкалә авторы, Пушкин үзенчә эшкәртеп язган Солтан патша турындагы яһүд әкиятенең төп кульязмасы, шулай юк ителгән дип бара. Аннан соң шагыйрь, авторлар версиясе буенча, яһүд, борынгы яһүд телен өйрәнгән дип тә расларга тырыша. Статья авторлары бу әкияттә яһүд сәүдәгәрләренең Хәзәр башкаласы Итильдән, каганатның башка шәһәрләреннән, Сәмәндәрдән, Персия падишаһына сәүдә белән йөрүләре турында тасвир ителгән дип аңлатырга тырышалар, Солтан патша – хазар каганы, Буян утравы – Кырым ярымутравы икән, алар фикеренчә.
Бу фактлар, барысы да, Солтан патша турында әкиятнең бернинди дә


20-09-11 09:04
Ответить К списку


Irek Bikkinin Альфир Гафуров текстлары, укыгыз - А там Русью и не пахнет…  17-07-11 08:57
Irek Bikkinin Re:Альфир Гафуров текстлары, укыгыз - Владимир Набоков – татарлардан  17-07-11 13:30
Гафуров Татар теле бик гадимы Дәвамы.  20-09-11 10:18
Гафуров Re:Альфир Гафуров текстлары, укыгыз - Владимир Набоков – татарлардан. Дәвамы. Русская кухня - шашлыки, чебуреки, пермячи  20-09-11 10:01
Гафуров Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә.  20-09-11 08:53
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә.  20-09-11 08:57
Гафуров Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.  20-09-11 10:24
Гафуров Re:Альфир Гафуров текстлары, укыгыз - Дәвамы. Русская кухня - шашлыки, чебуреки, пермячи  20-09-11 10:04
Гафуров Re: Татар теле бик гадимы Дәвамы-2  20-09-11 10:19
Гафуров Re: Татар теле бик гадимы Дәвамы-3  20-09-11 10:21
Гафуров Re:Альфир Гафуров текстлары, укыгыз - Дәвамы. Русская кухня - шашлыки, чебуреки, пермячи  20-09-11 10:06
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-2  20-09-11 10:29
Гафуров Грозныйның татар таягы  20-09-11 08:59
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Татар фамилияле Сергей Есенин. Дәвамы.  20-09-11 11:02
Гафуров Пушкинның Солтан патша турындагы татар халык әкияте 20-09-11 09:04
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Татар фамилияле Сергей Есенин. Дәвамы. 2  20-09-11 11:04
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-3  20-09-11 10:30
Гафуров Re:Альфир Гафуров текстлары, укыгыз - Дәвамы. Русская кухня - шашлыки, чебуреки, пермячи  20-09-11 10:09
Гафуров Грозныйның татар таягы. Дәвамы.  20-09-11 10:52
Гафуров Пушкинның Солтан патша турындагы татар халык әкияте. Дәвамы.  20-09-11 10:46
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-4  20-09-11 10:32
Гафуров Re:Альфир Гафуров текстлары, укыгыз - Дәвамы. Русская кухня - шашлыки, чебуреки, пермячи  20-09-11 10:10
Гафуров Достоевский - сәет, Мөхәммәд с.а.с. нәселеннән  20-09-11 09:13
Гафуров Re:Пушкинның Солтан патша турындагы татар халык әкияте. Дәвамы. 2  20-09-11 10:48
Гафуров Re:Достоевский - сәет, Мөхәммәд с.а.с. нәселеннән. Дәвамы.  20-09-11 11:07
Гафуров Re:Альфир Гафуров текстлары, укыгыз - Дәвамы. Русская кухня - шашлыки, чебуреки, пермячи  20-09-11 10:11
Юра и другие Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-4  25-02-14 18:35
Гафуров Россия көне кемнеке?  20-09-11 09:19
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-5  20-09-11 10:34
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-6  20-09-11 10:35
Гафуров Re:Пушкинның Солтан патша турындагы татар халык әкияте. Дәвамы. 3  20-09-11 10:49
Гафуров Re:Россия көне кемнеке?  20-09-11 09:38
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-7(-)  20-09-11 10:36
Гафуров Re:Россия көне кемнеке?  20-09-11 09:53
Гафуров :Россия көне кемнеке?  20-09-11 09:54
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-8  20-09-11 10:37
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-9  20-09-11 10:39
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-10  20-09-11 10:40
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-11  20-09-11 10:41
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-12  20-09-11 10:43
Захар Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-12  20-09-11 22:26






Ответ:
Имя
Email
Ccылка
Заголовок
Текст