ТАТАРСКАЯ ГАЗЕТА

КОНФЕРЕНЦИЯ


[Татарская газета] [Добавить запись]

Гафуров: Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә.

Татар фамилияле Сергей Есенин.

Татарлардан булган рус атаклы кешеләрен санаганда, гадәттә, андый чыгышлары тарихи документлар белән нигезләнгән шәхесләрне генә искә алалар. Ә чынбарлыкта исә, русларның татарлардан булган атаклы кешеләре, бүген билгеле булганнарга караганда, күпкә артык, берничә тапкыр артык, бер тәртипкә артык. Чөнки, рус халкының данлыклы кешесе булып киткән күп татарларның татар чыгышы бернинди тарихи документларда да сакланмаган, беркайда да теркәлеп тә калмаган, бигрәк тә түбәнрәк сословие вәкилләрендә. Крестьяннарның, мәсәлән, гомумән фамилияләре булмаган, аларның нәсел-нәсабе дә, шәҗәрәләре дә беркайда да теркәлмәгән, алып та барылмаган. Кайбер атаклы русларның татарлыгын, татар чыгышлыгын фамилияләренә карап кына билгеләргә була. Россиянең билгеле язучылары арасында да татар фамилиясе йөртүчеләре байтак: Катаев, Гаршин, Одоевский, Ошанин, Аксёнов, Довлатов, Нагибин, Евтушенко, һ.б. Шундыйлар арасында, татарлыгы, татар чыгышлыгы фамилиясендә теркәлеп калган русның атаклы шәхесләре арасында, билгеле популяр шагыйрь Сергей Есенин да бар.
Есенинның фамилиясе татарның Исән исеменнән барлыкка килгән булырга тиеш. Фикеребезне нигезләп, берничә аргумент китереп китик.
Г.Ф. Саттаровның “Татар исемнәре сүзлеге”ндә Исән, Исәнбай, Исәнбәт кебек исән сүзеннән барлыкка килгән 25 исем саналган. Татар исемнәреннән русча фамилия барлыкка китергәндә татарның исән сүзе еш кына Есен формасын алган: Исәнбаев - Есенбаев, Исәнтәев - Есентаев, Исәнчурин – Есенчурин һ.б. Исәнин фамилиясе русчага күчергәндә, шул ук транскрипциядә Есенин формасы алуы, шулай ук, бик табигый.
Шагыйрьнең ватаны булган Рязань өлкәсенең Константиново авылы, чынлап та, элеккеге татар Мещера җирендә, Ука елгасы буенда урнашкан. Элек анда Касыйм ханлыгы булган, мишәр татарлар яшәгән, бу авыл Касыймнан нибары 100 чакрым. Константиново янындагы бик күп авылларның исемнәре дә – татарча: Батурино, Кудашево, Аксёново (татарның Әхсән исеменнән), Окаемово, Кареево, Шабаево, Солотча, Узуново, Бахмачеево, Казарь, Ялтуново, Кидусово һ.б. Ә Ука елгасының үзеннән башлап санаганда, татар телендәге башка топонимнарны әйтеп, санап бетерерлек тә түгел. Мишәр татарларның күбесе заманнар үтү белән православие кабул иткәннәр, руслашканнар. Православие кабул итмәгәннәре, руслашырга теләмәгәннәре көнчыгышка таба күченергә мәҗбүр булган.
Элеккеге татар җире, татар иле буларак, Рязань өлкәсендә Енаев, Енакиев, Анакиев, Бабурин, Татищев, Тлямишев кебек татар фамилияләре иң күбе. Шулай ук русларның татар чыгышлы атаклы кешел&


20-09-11 08:57
Ответить К списку


Irek Bikkinin Альфир Гафуров текстлары, укыгыз - А там Русью и не пахнет…  17-07-11 08:57
Irek Bikkinin Re:Альфир Гафуров текстлары, укыгыз - Владимир Набоков – татарлардан  17-07-11 13:30
Гафуров Татар теле бик гадимы Дәвамы.  20-09-11 10:18
Гафуров Re:Альфир Гафуров текстлары, укыгыз - Владимир Набоков – татарлардан. Дәвамы. Русская кухня - шашлыки, чебуреки, пермячи  20-09-11 10:01
Гафуров Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә.  20-09-11 08:53
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. 20-09-11 08:57
Гафуров Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.  20-09-11 10:24
Гафуров Re:Альфир Гафуров текстлары, укыгыз - Дәвамы. Русская кухня - шашлыки, чебуреки, пермячи  20-09-11 10:04
Гафуров Re: Татар теле бик гадимы Дәвамы-2  20-09-11 10:19
Гафуров Re: Татар теле бик гадимы Дәвамы-3  20-09-11 10:21
Гафуров Re:Альфир Гафуров текстлары, укыгыз - Дәвамы. Русская кухня - шашлыки, чебуреки, пермячи  20-09-11 10:06
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-2  20-09-11 10:29
Гафуров Грозныйның татар таягы  20-09-11 08:59
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Татар фамилияле Сергей Есенин. Дәвамы.  20-09-11 11:02
Гафуров Пушкинның Солтан патша турындагы татар халык әкияте  20-09-11 09:04
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Татар фамилияле Сергей Есенин. Дәвамы. 2  20-09-11 11:04
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-3  20-09-11 10:30
Гафуров Re:Альфир Гафуров текстлары, укыгыз - Дәвамы. Русская кухня - шашлыки, чебуреки, пермячи  20-09-11 10:09
Гафуров Грозныйның татар таягы. Дәвамы.  20-09-11 10:52
Гафуров Пушкинның Солтан патша турындагы татар халык әкияте. Дәвамы.  20-09-11 10:46
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-4  20-09-11 10:32
Гафуров Re:Альфир Гафуров текстлары, укыгыз - Дәвамы. Русская кухня - шашлыки, чебуреки, пермячи  20-09-11 10:10
Гафуров Достоевский - сәет, Мөхәммәд с.а.с. нәселеннән  20-09-11 09:13
Гафуров Re:Пушкинның Солтан патша турындагы татар халык әкияте. Дәвамы. 2  20-09-11 10:48
Гафуров Re:Достоевский - сәет, Мөхәммәд с.а.с. нәселеннән. Дәвамы.  20-09-11 11:07
Гафуров Re:Альфир Гафуров текстлары, укыгыз - Дәвамы. Русская кухня - шашлыки, чебуреки, пермячи  20-09-11 10:11
Юра и другие Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-4  25-02-14 18:35
Гафуров Россия көне кемнеке?  20-09-11 09:19
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-5  20-09-11 10:34
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-6  20-09-11 10:35
Гафуров Re:Пушкинның Солтан патша турындагы татар халык әкияте. Дәвамы. 3  20-09-11 10:49
Гафуров Re:Россия көне кемнеке?  20-09-11 09:38
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-7(-)  20-09-11 10:36
Гафуров Re:Россия көне кемнеке?  20-09-11 09:53
Гафуров :Россия көне кемнеке?  20-09-11 09:54
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-8  20-09-11 10:37
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-9  20-09-11 10:39
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-10  20-09-11 10:40
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-11  20-09-11 10:41
Гафуров Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-12  20-09-11 10:43
Захар Re:Россия федерациясенең - исеме татар, исеме дә татар, җисеме дә. Дәвамы.-12  20-09-11 22:26






Ответ:
Имя
Email
Ccылка
Заголовок
Текст